Türkiye'deki tek fabrikasını Sandoz'a satan Roche, üretimden çekiliyor. ülkede üretim yapan en büyük yabancı ilaç

firmalarından biri olan Roche, Gebze tesislerini Mayıs 2007'de tamamen Novartis?in jenerik ilaç şirketi olan Sandoz'a

devrederek Türkiye'de sadece pazarlamaya yönelecek. Perşembe günü Sandoz'un açıkladığı satış işlemlerinin sonuçlanması

için resmi makamların onayı bekleniyor. Biyoteknoloji alanında odaklanan Roche, bu gerekçeyle reçetesiz ilaç üretimini

global stratejileri kapsamında bırakacağını açıkladı. Ancak şirket, odaklandığı biyoteknoloji alanında da Türkiye'de yeni

bir fabrika açmayacak.

Roche'yi yakından tanıyan çevreler, SSK'ya fahiş fiyatla ilaç sattığı gerekçesiyle iki yıl önce Roche'a yönelik yapılan

operasyonların da bu kararda etkili olduğunu belirtiyorlar.

2005 yılında açılan Roche Gebze tesisleri, yıllık 61 milyon kutu ilaç kapasitesiyle dünyadaki en büyük tablet üretim

tesislerinden biri. 72 bin metrekarelik üretim tesisi 250 kişiyi istihdam ediyor.

Sandoz Türkiye Genel Müdürü Clemens von Oswald da perşembe günü yaptığı açıklamada, ;Türkiye bizim için önemli

bir pazardır ve biz buradaki üretim kapasitemizi artırabildiğimiz için mutluyuz; sözleriyle şirketlerinin kazandığı avantajı

dile getirdi.

Roche ise 85 milyon dolara mal olan tesisin satışını reçetesiz ilaç üretimini bırakması ve biyoteknoloji alanına

odaklanmasıyla açıkladı. 2004 yılında da reçetesiz ürünlerini Bayer'e satan Roche, Gebze tesislerinde fason

üretime devam ediyordu. Ancak onkoloji alanında biyoteknoloji üzerine büyümeyi hedef alan Roche, bu

doğrultuda başka merkezlerdeki bu tip tesislerini kapatacağını açıkladı. Firmadan yapılan açıklamada, Türkiye'nin

biyoteknolojik ilaçlar gibi yüksek teknoloji gerektiren üretim metotları için elverişli olmadığı belirtildi. Hammadde

ve teknolojik altyapı temininin Türkiye'de yüksek maliyetli olmasını gerekçe gösteren firma, faaliyetlerini pazarlama

alanında sürdüreceğini açıkladı.

Ancak eski Yabancı Sermaye Derneği (YASED) Genel Sekreteri Dr. Abdurrahman Arıman, Roche'un bu kararını

son iki yıldır devletle yaşadıkları gerginliğe bağlıyor. 2004 yılında adı SSK ve Sağlık Bakanlığı'na yüksek fiyattan

ilaç satma suçlamalarına karışan Roche, son iki yıldır bu iddialarla mücadele ediyordu.

SSK'ya fahiş fiyatla ilaç satışıyla ilgili olarak eski Roche Genel Müdürü Faruk Yöneyman'ın da aralarında bulunduğu

17 sanıklı dava sürerken Teftiş Kurulu raporunda firmanın, 1 milyon 400 bin YTL'lik kamu zararına yol açtığı ileri

sürüldü. Bu süre zarfında Neupogen adlı ilacı devlet geri ödeme listesinden çıkarılan Roche, yönetim kadrosunu

tamamen değiştirdi. Daha sonra Roche Türkiye Genel Müdürü George Hadjiev, Sağlık Bakanlığı'na ödeme

yaparak yol açtıkları zararı tazmin ettiklerini açıkladı.

Arıman da ?Bu satış işlemi Roche'un özel durumuyla ilgili. Son dönemde yaşanan talihsiz olaylardan dolayı olmuştur?

sözleriyle firmanın bu süreçten kötü etkilendiğine ve sonunda üretimden çekildiğine işaret ediyor.

Ayrıca Türkiye'de ilaç firmalarının yatırımlarını son bir yıl içinde 2 katına çıkarmasına dikkat çeken Arıman, Roche'un

Türkiye'nin yüksek teknoloji çalışmaları için elverişsiz olduğu yönündeki gerekçesine karşı araştırma merkezlerini

Türkiye'ye taşıyan ilaç firmalarını gösteriyor.

Roche, Türkiye'deki üretimini global stratejisi gereği bırakıyor olsa da gündeme getirdiği ülkedeki altyapı sorunu, ilaç

yatırımcıları için geçerliliğini koruyor. Son bir sene içinde gerek birleşmeler gerek doğrudan yatırımlarla ilaç sektörüne

giren ve Türkiye'nin 300 milyon dolarlık ilaç ihracatının yarısını sağlayan firmaların ortak sıkıntısı düzenleyici yapılardaki

aksaklıklar. Daha önce İstanbul Ekonomi Danışmanlık'ın yapmış olduğu çalışmaya göre Türkiye'de geri ödeme

kriterlerinin belirsizliği, ruhsatlandırma sürecindeki gecikmeler yabancı yatırımları geri itiyor.