Dünya Sağlık Örgütü 2010 Yılı Sağlık Raporu: Herkese Sağlık Güvencesi İçin Gereksiz İlaç

Harcamaları Kısıtlanmalı

Dünya Sağlık Örgütü 2010 yılı Sağlık Raporunu yayınladı. Örgüt bu yıl raporunda herkese

Sağlık güvencesi sağlanması konusunu ön plana çıkardı. Raporda konuya ilişkin birçok tespite

ve öneriye yer veriliyor. Gerek ülke içinde gerekse ülkeler arasında ekonomik eşitsizlik, etnik

kimliğe ve cinsiyete dayalı ayrımcılık ve tüm bu unsurların gelir dağılımındaki eşitsizlikle iç içe

geçmişliği gibi etmenler, herkese sağlık güvencesi sağlanmamasının nedenleri olarak

gösteriliyor.

Bunların yanı sıra daha somut düzeyd e herkese sağlık güvencesinin önünde üç temel engel

olduğu belirtiliyor; bunlar şu biçimde sıralanıyor: Kaynakların yetersizliği; giderleri

karşılamak için hastaların yaptığı doğrudan ödemelere çok fazla bağımlı olunması ve

Kaynakların etkisiz ve hakkaniyetsiz dağıtılması.

Kaynakların etkin bir biçimde kullanılamaması ekonomik anlamda sağlık güvencesinin

önünde önemli bir engel teşkil ediyor. İlaçların verimli bir biçimde kullanılamaması, jenerik

ikamesinin yeterince desteklenmemesi ve ilaç alanına ilişkin yasal düzenlemelerin yetersizliği

ise kaynakların etkin kullanılamaması konusunda çok önemli bir etmen oluşturuyor.

Jenerik ilaçların az kullanılması ve ilaçların gereğinden fazla pahalı olması sağlık güvencesine

kaynak yaratımının önündeki başlıca sorun olarak gösteriliyor. Jenerik ilaçların yeterince

etkili ve güvenli olmadığı yönündeki inanış, vergiler, iş yükü fazla lığı, süre giden reçeteleme

alışkanlıkları ve aşırı kar yüzdeleri yaygın gerekçeler olarak sıralanıyor. Bunun yanı sıra, başta

antibiyotikler olmak üzere ilaçların aşırı kullanımının da önemli bir etken olduğu belirtiliyor.

Ayrıca, kaynakların etkin kullanılmaması ve kötüye kullanılmasına bir örnek de standartların

altındaki ve sahte ilaçların kullanımıdır. Bu durumun ise ilaçları düzenleyen yapıların ve

mekanizmaların yetersiz olmasından kaynaklandığı belirtiliyor. Diğer bir sorun ise, ilaçların

yanlış ve akılcı olmayan bir biçimde kullanılması olarak ifade ediliyor.

Raporda, sağlık harcamalarının yaklaşık %25 -30’unun kaynakların etkin bir biçimde

kullanılmaması sonucu boşa gittiği belirtiliyor . Ancak, bunun önüne geçmek için yapılacaklar,

sağlık harcamalarını kısmak değildir. Örneğin sağlık çalışanlarının yeterli ücret alamaması da

kaynakların verimsiz kullanımına yol açabilmektedir. Bu nedenle, akılcı bir yöntemin

belirlenmesi ve takip edilmesi elzemdir.

Not: Raporun tamamına http://www.who.int/whr/2010/en/index.html bağlantısından

ulaşabilirsiniz.