Bu arada sizinle iletişim kurmak ve interaktif bir köşe oluşturmak istiyorum. O halde ;Günümüzde sağlıkta olması gerekenler ve olmaması gerekenleri; bize iletebilirsiniz. Eğer, sağlıkta ; başınıza inanılmaz olaylar gelmiş ve bunu bizlerle paylaşmak isterseniz; bize yazabilirsiniz.
Bu konudaki ilk yazımızda Türkiye sağlık alanında geçmişe oranla en iyi konumda demiş ve eklemiştim. Ama neye göre, kime göre iyi? Daha önce sağlık alanında ülkemizde yapılan çalışmalar yetersiz ve etkisiz kaldığından bugün yapılanlar göreceli olarak çok olumlu olarak algılanıyor.
Türkiye?de sağlık hizmetlerinde halen homojen bir yapıya kavuşamadı. Kaynak savurganlığı inanılmaz boyutlarda. Suistimaller korkunç ve bu anlamda alınan tedbirler ya yetersiz ya da gülünç kaçıyor. Kamuoyunda destek de bulamıyor. Belki herkes konuşurken eleştiriyor ama gerçek çözüm önerileri ortaya çıkmıyor. Yani her şeyde olduğu gibi bilenler konuşmuyor, ya da konuşturulmuyor, bilmeyenler ise ortada. Halen sağlık alanında sorunlar büyük boyutlarda. Zaten sağlık konusu açıldığında herkes doğal olarak tümcelerine ;Türkiye?nin 2 sorunu var. Biri eğitim, diğeri ise sağlık sorunu; şeklinde başlıyor.
Bu işin sorumlusu, hem hizmeti alan yani halk, hem bu hizmeti veren sağlık çalışanları, hem de konuyu yukarıdan izleyen yetkililer. Bu üçgenin halk tarafına bakalım önce.
Sistemi delmek için elinden gelen tüm uyanıklığı göstermekte eline hiç kimsenin su dökemeyeceği insanların toprağı ülkemiz. Hizmet hakkı olmayanlara kendi karnesini kullandıranlar, fazladan hekime giderek, gereksiz ilaç alarak, sevk zincirini kırarak sistemi tıkayanlar, hatta aldığı ilaçları geri satarak haksız kazanç elde edenler yok mu? Van Devlet hastanesinde kendi karnesini vererek ameliyat ettirdiği hasta ölünce devlet memurluğunun sona ermemesi için kendini ihbar edenlerin yaşadığı bir coğrafya burası. Kuyrukta sıra beklerken sinirlenen, sıra kendisine geldiğinde hekimi meşgul ederek asıl soruna bir türlü ortaya koymayan ne kadar çok kişi var. Hekim öğütlerini hiçe sayan bana bir şey olmaz diyerek yanlış üstüne yanlış yapan sıkışınca hekimi sonra da sistemi suçlayan yine memleketimin insanı değil mi? Kendine göre hata yaptığına inandığı doktoru döven hatta öldüren yine benim vatandaşım değil mi? Bu liste böyle uzayıp gider.
Gelelim sağlık hizmeti verenlere. Eskiden parası olanlar özel hekime veya hastaneye giderken parası olmayanlar ise devletin sağlık kurumlarına koşarlardı. Bugün bu anlayış halkın lehine bir nebze değişti. Bazı sağlık hizmetlerinde makul veya çok yüksek farklar vererek bu hizmeti özel sağlık kuruluşlardan alınması mümkün. Bu konuyu ayrıntılarıyla sonraki yazımızda ele alacağız. Zira, IMF?in talimatıyla bu rahatlık büyük ölçüde bozulmaya başladı.
Sağlık hizmeti veren tek bir hekim de olabilir büyük bir hastane de. Yani bu zincirde hemen herkes var. Kuşkusuz hizmet denetleniyor. Fakat nasıl? Sadece, eldeki cihazlar, sağlık müdürlüklerine verilen yerleşim planlardakine uygun yatak sayısı ve her şeyin yerinde olup olmadığı. Hasta memnuniyetini, sağlık alanında verilen hizmetin kalitesini, tedavide alınan sonuçları değerlendiren, hekimlerin yeterliliğini, hastanenin sağlık ve hizmet alanındaki ortalama başarısını ölçen ve tartışan bir sistem var mı? Yani sağlık hizmetini kontrol eden mercilerin kontrollerini yeni ölçme ve değerlendirme esaslarına dayandırması gerekiyor. Burada istenirse dünyanın gelişmiş ülkelerinde kullanılan sistemler rehber alınabilir. Kuşkusuz bu kontrollerde iş yapmayı engelleyen, kaş yapalım derken göz çıkaran dayatmacı bürokrasilere kaymak da olası.
Bazen sağlık hizmetini veren kuruluşlarda hekimin kendisi yok. Evet gerçek. Duvarda asılan diploma başkasının, hizmeti veren hekimse başka. Bazı ender durumlarda bu diplomayı getirmeyi dayatan zihniyet de hatalı olabiliyor. Serbest çalışan yeterli sayıda patolog, hematolog olmadığı halde bu branşlarda tamgün hekim çalıştıracaksınız diye ısrar eden zihniyet de yanlış? O zaman diploma pazarlığı başlayabiliyor.
Günümüzde hastaneleri turistik otel mantığıyla yıldızlayan sistem ne kadar doğru? Daha çok para kazanmak için gereksiz tahlil yapan, herkese ameliyat kararı alan, her gelene anjiyo yapılması gerekir diye tutturan hastanelere ne demeli. Bazı devlet hastanelerinde bulunmayan bir tanı veya tedavi işlemini yaptırmak için dilediği yere sevk yapan ve bundan haksız menfaat sağlayan böylece sisteme çomak sokan hekimlere şimdiye kadar nasıl bir işlem yapılabildi?
Sağlık bakanı ile Türk Tabipler Birliği (TTB) her şeyde olduğu gibi doktor sayısının yeterliliğinde birbirlerinden farklı düşünüyorlar. TTB doktor sayısına yeterli derken SSY bakanlığı sayının yetersiz olduğundan dert yanıyor. Mahrumiyet bölgelerine hizmet göndermek 2006 koşullarında bile halen imkansız. Ne uzmanı ne de pratisyeni bu bölgelerden kaçıyor. Bunun nedeni ve çözümü var mı?
Elbette konuşulacak daha çok şey var. Dilerseniz diğer yazıda konuyu biraz daha açalım.
Sağlık ve esenlikler dilerim.
Prof. Dr. Turgut Göksoy
kaynak. www.haberturk.com
